Terugblik 2025
2025 was een intens jaar. Een jaar van vallen en opstaan, van de hel naar de hemel en weer terug en dat dan in een roller coaster waar tijd en ruimte telkens een andere vorm aan namen. Dat ongeveer. En dan die chaos en angst waar geen einde aan leek te komen… Gelukkig heb ik ook erg veel gelachen, humor helpt! Aan het begin van dit nieuwe jaar dient zich voorzichtig een ander perspectief aan: meer ruimte, vertraging, grensbewaking, minder pleasen en mijzelf kunnen zijn mét uitingen die niet iedereen (direct) altijd begrijpt.
Het jaar begon in Oeganda, waar ik vooronderzoek deed naar de rol van muziek en dans bij mentale gezondheid. Samen met lokale makers en organisaties organiseerde ik creatieve mental retreats voor mensen uit de sloppenwijken van Kisenyi, Kampala. Muziek bleek een krachtig middel voor verbinding, heling en nieuwe energie. Deze ervaringen kregen in Nederland vorm in de foto-exposities Communal Spirits en Community Art in Kisenyi, en in een muziek- en videoproject gemaakt door de community zelf. De boodschap is helder: Mental Health Matters – en community maakt daarin het verschil.
2025 bracht ook verdieping dichter bij huis. Rouw, trauma en mentale veerkracht stonden centraal in privé en werk. Ik zette trauma-sensitieve programma-onderdelen op, samen met andere Zorgvrijstaters en studenten van Hogeschool Rotterdam, tijdens ons wijkfestival Gezond Verstand bijvoorbeeld, waar veel aandacht was voor kunst, muziek, dans, cultuur en vrouwenpower. Met Kusamira onderzochten we hoe rituelen van heling uit Oeganda onze westerse kijk kunnen verrijken via een mogelijke documentaire. En in Beat of the World ervoeren deelnemers hoe ritme – misschien wel onze oudste taal – lichaam en geest met elkaar verbindt. Wat een fijn vooruitzicht om daar in 2026 weer met frisse moed in verder te onderzoeken en bewegen.
Tegelijkertijd was het jaar persoonlijk zwaar. Spanning en overprikkeling vroegen vaak om stilstand, terwijl dat juist moeilijk is in een context vol verantwoordelijkheid en het durven laten zien van mijn ‘eigenheid’. Het onzichtbare werk van overeind blijven werd voelbaar. Die ervaring bevestigde mijn overtuiging: echte sociale transformatie vraagt om individuele én collectieve zelfkennis, en om ruimte voor wat vaak ongezien blijft. Oude én nieuwe kanjers in onze Zorgvrijstaat community, buren en andere lieve mensen uit het buurtnetwerk stonden klaar ‘n handje toe te steken, zonder oordeel, elke dag opnieuw kijkend: wat is er nodig? We zijn samen en helpen elkaar. De gezamenlijke beweging met Community-Based Sociotherapie was helpend en belooft ook voor 2026 veel goeds.
Voor wie al gewonnen heeft of voor mensen die zich goed kunnen profileren, lijkt er in deze wereld genoeg ruimte. Mijn focus bleef liggen bij wie niet vanzelf omhoogkomt, onzichtbare mensen, mensen met tegenwind, die dagelijks veerkracht, ondernemerschap en creativiteit tonen buiten de schijnwerpers. Vooral in Bospolder-Tussendijken werkte ik aan verbinding, vergroening en netwerkversterking, waaronder gezamenlijke programmering, van onderop. Bij Studio Delfshaven stonden thema’s als voedselarmoede (De Buurtkoelkast!), duurzaamheid (Zonnepaneel!) en ontmoeting centraal, én vierden we het 10-jarig bestaan van de plek tijdens het gezamenlijke feest van de BoTu Buurthuiskamers.
Wat 2025 mij leerde? We kunnen het niet alleen. Rouw, herstel en verandering zijn geen individuele processen. Mensen hebben mensen nodig. Community is geen bijzaak, het vormt de kern van zo ongeveer alles.